وبلاگ

موسسه مردم نهاد مهرگیتی > پست ها > مطالب برگزیده > معرفی روش آموزش خلاق اشتاینر والدورف
دی 8, 13982:00 ب.ظ منتشر شده به وسیله نظر دهید

معرفی روش آموزش خلاق اشتاینر والدورف

 

رادلف اشتاینر، خالق روش آموزش خلاق والدورف است. او این روش را در سال ۱۹۱۹ به جهان معرفی کرد. روشی که پشتوانه‌ای استوار از یک فلسفه دارد. فلسفه‌ای که انسان را آزاد، اخلاق گرا و زیبایی پسند معرفی می‌کند.

او رویکرد خود را پس از جنگ جهانی اول برای کودکان کارخانه‌ی والدورف در یکی از شهرهای آلمان پایه گذاشت. این گروه از کودکان که از آموزش مناسبی برخوردار نبودند، با شیوه‌ی آموزشی او جهانی تازه را آزمودند.

در رویکرد والدورف وجود کودک باید با طبیعت و هستی هماهنگ شود. چنین نگاهی به رشد آدمی، سبب شده است که فلسفه و رویکرد آموزشی والدورف بیشتر بر پایه تخیل و هنر گذاشته شود.

امروزه جنبش آموزش اشتاینر والدورف در کشورها با شتاب گسترش می یابد و مربیان و آموزگاران پیش‌دبستانی و دبستانی با بهره گیری از رویکرد والدورف کار با کودکان را بهبود می بخشند.

 

 شیوه آموزش در مدارس والدورف

برای یک دانش‌آموز مدرسه والدورف، موسیقی، رقص، تئاتر، نویسندگی، ادبیات، افسانه‌ها و اسطوره‌ها، چیزهایی هستند که عمیقاً تجربه می‌شوند. دانش‌آموزان مدرسه والدورف، از راه این تجربه‌ها، شوقی همیشگی را برای آموختن در وجود خود پرورش می‌دهند. رشد احساسی، فکری و ذهنی، بدنی و روانی از آن‌ها انسان‌هایی می‌سازد که خود را باور دارند و راه خود را در زندگی می‌شناسند. چنین انسان‌هایی آماده خدمت به جامعه هستند.

روش والدورف به نیازهای یک کودک در حال رشد توجه می‌کند. آموزگاران والدورف، می‌کوشند تا آموزش را به یک هنر تبدیل کنند. هنری که همه وجود کودک را مخاطب قرار می‌دهد، دست‌ها، قلب و مغز را.

اگر به یک مدرسه والدورف وارد شوید، نخستین چیزی که توجه شما را جلب می‌کند، اهمیتی است که به ساختمان مدرسه داده شده است. دیوارها، معمولاً با رنگ‌های شاد و زنده پوشیده می‌شوند. کارهای هنری کودکان که همه جا به دیوارها آویخته، به دیوارها جلوه می‌بخشد.

همه جا می‌توانید نشانه‌هایی از فعالیت‌های دانش آموزان را ببینید. بر روی هر میز، یک کتاب درسی ویژه قرار دارد. نکته جلب توجه کننده دیگر، احتمالاً اشتیاق و تعهد بسیار آموزگاران است که در چهره و فعالیت آن‌ها دیده می‌شود. این آموزگاران، به تک تک دانش آموزان خود به چشم شخصیت‌های یکتا نگاه می‌کنند. برای این آموزگاران چنین پرسش‌هایی مطرح است:

  •  چطور به یک کودک کمک کنیم تا به عالی‌ترین شکل توانایی‌های تحصیلی خود را بروز دهد؟
  •  چگونه اشتیاق به کار و آموختن همراه با خودآگاهی سالم، علاقه و توجه به دیگر انسان‌ها و احترام به جهان را در وجود کودک بیدار کنیم؟
  •  چطور می‌توانیم به دانش آموزان کمک کنیم تا معنای زندگی خود را بیابند؟

هنگامی که کودکان بین آن‌چه می‌آموزند و آن‌چه تجربه می‌کنند ارتباط برقرار می‌کنند، سرزنده و مشتاق‌اند. به این ترتیب، آن‌چه می‌آموزند، برایشان درونی می‌شود. مدرسه‌های والدورف به گونه‌ای طراحی شده‌اند که این شیوه آموختن را به پیش ببرند.

آموزگاران در مدرسه‌های والدورف خود را متعهد می‌دانند تا شوقی درونی برای یادگیری در وجود هر کودک بیدار کنند. آن‌ها از راه‌های گوناگونی این هدف را دنبال می‌کنند. حتی موضوع‌های به ظاهر خشک و آکادمیک هم به شکلی پویا و همراه با تصویرهای بسیار به دانش‌آموزان ارائه می‌شوند.

با بیداری این شوق درونی برای دانستن، دیگر نیازی به آزمون‌های رقابتی، نمره دادن و جایزه برای رفتار مناسب در کلاس برای مشتاق کردن کودکان به درس خواندن نخواهد بود.

 

 اهداف سیستم والدورف:

اساس روش آموزشی والدورف آنتروپولوگی (قراردادن انسان در نقطه مرکزی آموزش ) می باشد.

  1. در این روش هر شخص با توجه به نیازها و شخصیت منحصر به فردش تحت آموزش قرار می‌گیرد و امکاناتی فراهم می‌شود تا هر کودک به طور آزادانه میل به یادگیری داشته باشد.

اشتاینر معتقد بود که آموزش نباید تحت تاثیر جامعه قرار بگیرد بلکه باید با توجه به نیازهای هر کودک و نوع پیشرفت او برنامه ریزی شود.

او معتقد به آموزش سه جهتی بود، آموزش سه جهتی هر انسان شامل آموزش روح، جسم و روان هر شخص میشود.

در این آموزش قدرت تفکر و احساس و اراده دانش آموزان مورد توجه قرار میگیرد  و هم چنین در جهت برقراری تعادل ، مغز ، قلب و دست او را باید آموزش داد.

۲.  آموزش باید همراه با آزادی و تنوع باشد و کنجکاوی کودک و قدرت ابتکار او را رشد و گسترش دهد و در عین حال انضباط و احترام فراموش نشود.

۳. یادگیری همراه با عمل، آموزش باید زنده و فعال باشد.

۴. بقای آموزش ، به وسیله پرورش مهارت های درونی

برنامه درسی

مدت دوره آموزشی والدورف ۱۲ سال ، شامل ۸ سال ابتدایی، ۴ سال متوسطه می باشد.

برنامه درسی در روش والدورف، گسترده و همه جانبه است و به گونه ای تنظیم شده که به نیازهای کودکان در سه دوره رشد پاسخ دهد:

  •  از تولد تا ۷ سالگی
  •  از ۷ تا ۱۴ سالگی
  •  از ۱۴ تا ۱۸ سالگی

رادلف اشتاینر، به آموزگاران گوشزد می‌کرد که بهترین راه برای حمایت از کودکان در مدرسه، این است که بکوشید کودکان هر یک از دوران رشد خود را به تمامی و به خوبی سپری کنند و محتوای مناسب سن آن‌ها را در هر دوره به ایشان ارائه کنید.

در این مدارس کلاس ها به شکل مختلط می باشد. آموزش دو زبان خارجی از کلاس اول ابتدایی مورد توجه قرار می‌گیرد.  خیاطی ، بافتنی، باغبانی ، نقاشی، طراحی ، جنگلبانی ، مجسمه سازی، نجاری و جوشکاری، ورزش و موسیقی، از جمله دروسی است که برنامه عملی مدارس والدورف را تشکیل میدهد.

 

مهدکودک و پیش دبستانی در مدرسه والدورف

نخستین کاری که یک آموزگار کودکان خردسال، در یک مدرسه والدورف، انجام می‌دهد، ساختن محیطی گرم و صمیمی مانند خانه برای کودکان است. محیط مهدکودک و پیش دبستانی والدورف امن و حمایت کننده است و همه چیز در یک روند تکراری و منظم به پیش می‌رود. در چنین محیطی، آموزگار والدورف، با کمک دو شیوه اصلی به نیازهای رشد کودکان پاسخ می‌دهد.

یکم این‌که، آموزگار فعالیت‌های روزانه خانگی، عملی و هنرمندانه ای را برای کودکان ترتیب می‌دهد. فعالیت‌هایی که کودکان به سادگی می‌توانند آن‌ها را تقلید کنند. کارهایی مانند پختن، نقاشی کردن، باغبانی کردن و ساختن کاردستی. این فعالیت‌ها، بسته به تغییر چهره طبیعت و جشن‌ها و مناسبت‌های هر فصل سال تغییر می‌کنند.

شیوه دیگر این است که آموزگار می‌کوشد تا توانایی تخیل کودکان را بر اساس سن آن‌ها پرورش دهد. او این کار را با گفتن قصه و ترتیب دادن بازی آزاد انجام می‌دهد. آموزگار قصه‌ها را با دقت بسیار برمی‌گزیند. بازی‌های آزاد یا تخیلی هم به این ترتیب هستند که کودکان سناریوهایی را که خودشان می‌سازند بازی می‌کنند. این بازی‌ها، به کودکان کمک می‌کنند تا زندگی را از نمودهای گوناگون و به شکل عمیق تر تجربه کنند.

 اسباب بازی‌های کودکان هم از مواد طبیعی ساخته می‌شوند. میوه‌های درخت کاج، چوب، پنبه، ابریشم، صدف‌ها، سنگ‌ها و دیگر ابزار طبیعی در بازی‌ها به کار می‌روند. این مواد طبیعی را کودکان خود گردآورده‌اند، هم با آن‌ها بازی می‌کنند و هم برای زیبا کردن اتاق از آن‌ها استفاده می‌کنند. تکرار و ترتیب، یکپارچگی حس‌ها، هماهنگی بین چشم و دست‌ها، تجربه زیبایی‌های زبان و دیگر مهارت‌های لازم برای شکل گرفتن پایه‌های رشد تحصیلی در مهدکودک پرورش داده می‌شوند. در این فضای به راستی طبیعی، دوست داشتنی و خلاق، کودکان با فعالیت‌ها و ساختاری روبه رو هستند که به آن‌ها کمک می‌کند برای ورود به مدرسه آماده شوند.

 

دبستان در مدرسه والدورف (پایه‌های یکم تا هشتم)

هنگامی که کودک برای ورود به نخستین پایه دبستان آماده است، به توانایی او بر درک مفاهیم انتراعی تر توجه می‌شود. مفاهیم و کارهایی مانند نوشتن، خواندن و حساب کردن. اما، برای کودک، تنها به دست آوردن دانش اهمیت ندارد. شیوه ای که این دانش به کودک ارائه می‌شود، بر اساس خلاقیت آموزگار بسیار مهم است. آموزگاران، در این‌جا، نقش سازندگان دانش را برعهده می‌گیرند. آن‌ها باید یک موضوع آموزشی را با خلاقیت خود بپرورانند و ارائه کنند. این کار برای پاسخ به نیاز درونی کودک به یک مرجع مناسب انجام می‌شود تا بتواند بستر مناسبی برای او فراهم می‌کند تا با دنیا ارتباط برقرار کند.

مدرسه والدورف با ارائه نقش جالب توجه “آموزگار کلاس” به نیاز کودکان برای برخورداری از یک مرجع در کلاس پاسخ می‌دهد: آموزگار کلاس، مسئول کودکان خواهد بود. از زمانی که دندان‌های شیری‌شان می‌افتد تا هنگامی که به دوران بلوغ می‌رسند. با این‌که، آموزگار کلاس، تنها معلم کودکان در دبستان نخواهد بود، اما، در تمام هشت سال دوران دبستان، آن‌ها را همراهی خواهد کرد. آموزگار کلاس، راهنمای کودکان در سال‌های دبستان است و بسیاری از موضوع‌های آموزشی را هم به آن‌ها می‌آموزد.

 

در این دوران، یعنی از کلاس یکم تا هشتم، دانش آموزان مهارت‌های پایه‌ای خواندن و نوشتن و ریاضیات را می‌آموزند. در این سال‌ها، کودکان در انواع فعالیت‌های فرهنگی شرکت می‌کنند تا توانایی تخیل خود را پرورش دهند. از نقاشی، طراحی، شعرخوانی و تئاتر گرفته تا آواز خواندن، ساز زدن و مانند آن. در تمام این دوران و هنگام انجام فعالیت‌های فرهنگی و عملی، وظیفه اصلی آموزگار این است که با نیروی تخیل یک هنرمند با دانش آموزانش کار کند.

در مدرسه والدورف قرار بر این نیست که کودکان تنها انجام دادن کار هنری و مهارت‌های دستی را بیاموزند، بلکه آموزگار باید موضوع‌های به ظاهر “غیرهنری” را هم با به کار گیری تخیل و از راه‌های هنرمندانه به دانش آموزانش بیاموزد. بله، درست است. ریاضیات و دستور زبان، نجاری و بافندگی، ورزش‌ها و زبان‌های خارجی، همه در برنامه درسی والدورف قرار دارند. این مفاهیم، با روش‌های بسیار گوناگونی به کودکان آموزش داده می‌شوند. فعالیت‌های فرهنگی، به کودکان کمک می‌کنند تا با نیرومند کردن توانایی درک و دریافت، به آهستگی مهارت‌های تحصیلی را در خود پرورش دهند.

برای رسیدن به این هدف، همه وجود یک مدرسه والدورف، از چیدمان کلاس‌ها تا شیوه‌ای که یک شعر خوانده می‌شود، از خودکاری که یک دانش‌آموز برای نوشتن استفاده می‌کند تا تمرین‌هایی که در ورزش ژیمناستیک انجام می‌شوند، بر اساس دو ملاک تنظیم می‌شوند: فعالیت‌ها و درس‌ها باید کاربردی و زیبا باشند. برای کودک، دو ملاک کاربردی و زیبا بودن، نیروی مرجع امنی را می‌سازد که تأثیر شگفت انگیزی بر نیروها و احساس درونی و بیرونی او برجا می‌گذارد.

 

 

دبیرستان در مدرسه والدورف

در دبیرستان، از کلاس نهم تا دوازدهم، نقش تازه‌ای در ذهن دانش‌آموز پدیدار می‌شود. نقشی آرمانی از یک بزرگ‌سال. راست‌گویی، اندیشیدن، خودداری و متانت، ملاحظه کاری، فکر و خیال بسیار، خوش قلبی، ویژگی‌های مورد علاقه نوجوانان هستند. هنگام چهارده سالگی و پس از آن، نوجوان انتظار دارد این ویژگی‌ها را در آموزگارانش ببیند. نوجوان، دیگر حاضر نیست مرجعی را بدون داشتن آگاهی بپذیرد. بنابراین، به دنبال آموزگاری است که الهام بخش او باشد و شایستگی تقلید کردن را داشته باشد.

دانش آموزان دبیرستان، نیاز به آموزگارانی دارند که خود را وقف دانشی کرده باشند و در موضوع‌های مشخص، ماهر باشند. از منطق در ریاضیات و هماهنگی دست و چشم و واکنش به هنگام کار با فلزات و نجاری و بدنسازی گرفته تا مهارت در ژیمناستیک و یوریتمی (رقص ویژه روش آموزش والدورف).

در دبیرستان، دانش‌آموزان، بر اساس ویژگی‌های شخصی و استعدادهایشان به سوی افراد و زمینه‌های مشخص مطالعه، کشیده می‌شوند. در این هنگام، دانش‌آموزان باید نظم و ترتیب لازم در کار بر روی موضوع‌های مختلف را بیاموزند و بینشی را که برای درک ارتباط بین موضوع‌ها و علوم مختلف وجود دارد را در خود پرورش دهند.

 

منابع:

کتاب «رویکرد اشتاینر والدورف در آموزش پیش دبستانی» از مجموعه کتاب های «رویکردها و نگرش ها در آموزش و پرورش پیشرو»
نویسنده : جانی نیکول، ناشر: مؤسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان/  ۱۳۹۵

وب سایت «آموزک»:  https://amoozak.org/

وب سایت «کتابک»: https://ketabak.org/

 

به اشتراک گذاری:

دست بندی شده در :

این مطلب به وسیله این فرد نوشته شده استadmin


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دوازده − 4 =

کمپین های مدرسه سازی
Card image cap
تو مراقب بیمارانمان باش، من مراقب تو
مقدار جمع شده:

2,000,720,000ریال

:مقدار مورد نیاز

1,500,000,000ریال

Previous Next تو مراقب بیمارانمان باش، من مراقب تو در صورت کمبود تجهیزات ، هر 8 ساعت 1 نفر از… بیشتر